Rozpocznij Nowy Rok z naszym cateringiem dietetycznym! Zamów o 10% taniej z kodem 2023

Jod: jak umiejętnie dostarczać go do organizmu?

jod

Co to jest jod? Dlaczego nie można traktować tego składnika mineralnego po macoszemu? Kiedy jod bardzo się przydaje? Dlaczego nie powinno się doprowadzić do niedoborów/nadmiarów? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz w poniższej lekturze!

Czym jest jod?

Jod to niezbędny pierwiastek do prawidłowego funkcjonowania. Wpływa na zdrowie, sprawność fizyczną i umysłową. Znany jest już od 1811 roku: to właśnie wtedy został odkryty.

Jod ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego głównie w początkowym odcinku jelita cienkiego. Może być też absorbowany z wdychanego powietrza. Niekiedy jod dostaje się do organizmu przez skórę.

Na początku korzystano z jodu jedynie pod kątem odkażającym. Po pewnym czasie eksperci zaczęli go stosować również do leczenia chorób tarczycy. Co ciekawe, pod koniec XIX wieku badania wykazały, że ten pierwiastek jest jednym z elementów tworzących tarczycę! Jod stanowi ponad połowę ciężaru takich hormonów, jak tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3).

Najwięcej jodu znajduje się właśnie w tarczycy. Dużo mniej jest go w wątrobie, mózgu i krwi.

osoba nad morzem

Gdzie jest dużo jodu?

Jod nie jest magazynowany w organizmie, dlatego trzeba zadbać o właściwą dietę i (w razie konieczności) suplementację.

Co jeść, aby nie brakowało jodu w organizmie? Przede wszystkim ryby morskie. Najbardziej rekomendowane rodzaje to dorsz i halibut. Inne cenne źródła jodu to owoce morza, a nawet glony.

Co jeszcze powinno znaleźć się w menu?

  • mleko
  • przetwory mleczne (np. kefiry)
  • jaja (w żółtku jest 2 razy więcej jodu w porównaniu do białka)
  • orzechy laskowe
  • orzechy arachidowe
  • warzywa (szpinak, brokuły, suche nasiona grochu)

Źródłem jodu jest także sól kuchenna jodowana.

Jeśli ktoś ma kłopoty z tym pierwiastkiem, to lekarze często rekomendują wczasy nad morzem. W końcu jodu jest tam zdecydowanie więcej – w porównaniu np. do terenów górskich.

ryby morskie

Skutki niedoboru jodu – jak rozpoznać?

Jeśli dopuścisz do długotrwałych niedoborów tego pierwiastka, to musisz liczyć się z przykrymi konsekwencjami. Jest to groźne tak naprawdę dla każdego!

Krótkotrwały niedobór jodu także nie może być bagatelizowany. Szczególnie w przypadku kobiet w ciąży. Panie powinny o tym pamiętać. W końcu niedobór jodu może doprowadzić do niedoczynności tarczycy, a nawet do niedorozwoju umysłowego u dziecka.

Brak zadbania o ten aspekt może spowodować, że ciąża nie zostanie “donoszona” do końca. Eksperci zauważają, że występuje większe ryzyko poronienia, czy porodu przedwczesnego.

O jodzie nie można zapominać już “po rozwiązaniu”. Chodzi o mamy karmiące piersią. To istotny pierwiastek pod kątem wzrostu i rozwoju dziecka. Deficyty na tej płaszczyźnie mogą skutkować zaburzeniami fizycznymi i psychicznymi.

Należy też liczyć się z niedoczynnością tarczycy (nierzadko towarzyszą jej wole).

Brak jodu wpływa negatywnie na działanie mózgu (np. pod kątem koncentracji). Eksperci zauważają, że to częsta przyczyna niepełnosprawności intelektualnej!

Niestety, przewlekły niedobór jodu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem pojawienia się pęcherzykowej postaci raka tarczycy.

osoba trzymająca się za szyję

Skutki nadmiaru jodu – jak rozpoznać?

Ten składnik mineralny może być też “przedawkowany”. Jeśli nadmiar będzie wynikał z diety, to nie jest to jeszcze jakiś wielki problem. Dlaczego? Tego typu nadmiary są zazwyczaj dobrze tolerowane przez organizm.

Gorzej sprawa wygląda wtedy, kiedy “przedawkowanie” jodu jest pochodną np. niewłaściwej suplementacji. Wówczas trzeba liczyć się z rozmaitymi objawami:

  • wstrząs
  • brązowa śluzówka
  • odwodnienie
  • kłopoty ze strony układu pokarmowego

Specjaliści dodają, że niestety znane są przypadki osób, które zmarły w wyniku przyjęcia skrajnie dużych dawek jodu!

Jeśli nadmiary będą długotrwałe, to wówczas trzeba liczyć się z:

  • nadczynnością gruczołu tarczowego (to z kolei wiąże się z utratą masy ciała, kołataniem serca, czy drżeniem rąk)
  • zapaleniem spojówek
  • metalicznym posmakiem w ustach
  • złuszczaniem się naskórka
  • katarem
osoba pijąca szklankę wody

Na co pomaga jod?

Jod jest niezbędny m.in. do produkcji hormonów tarczycy i jej prawidłowego działania. Faktem jest to, że tarczyca jest niewielka. Ma jednak wpływ na wiele procesów, które zachodzą w ludzkim organizmie.

Właściwy poziom hormonów wpływa na pracę układu nerwowego. Tak samo, jak mięśni, nerek i serca.

Hormony regulują np. przemianę materii i syntezę białka. Są także obligatoryjne pod względem przemian witamin i kwasów nukleinowych.

Jod ma właściwości antyoksydacyjne. Na skutek tego efektywnie chroni przed negatywnymi skutkami wywoływanymi przez zbyt dużą ilość wolnych rodników.

Stosowna dawka jodu wpływa na to, że organizm człowieka może utrzymać właściwą ciepłotę ciała.

Ten składnik mineralny oddziałuje na pracę mózgu. Jest konieczny, aby można było swobodnie zapamiętywać różne rzeczy i zachować koncentrację.

Jod wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze.

Jod umożliwia właściwy rozwój komórek i tkanek już w trakcie trwania życia płodowego.

O czym jeszcze warto wiedzieć?

  • ten składnik mineralny bierze udział procesie oddychania komórkowego
  • jod oddziałuje na siłę i częstotliwość skurczów mięśnia sercowego
  • pierwiastek uczestniczy w przemianach cukrów i tłuszczów
  • jod korzystnie wpływa na narządy płciowe i proces dojrzewania

Analizowany dzisiaj składnik odgrywa też znaczenie ochronne pod kątem procesów nowotworowych.

osoba uprawiająca jakiś sport

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na jod?

Zapotrzebowanie zależy przede wszystkim od wieku i płci. Należy zwracać uwagę też na aktualny stan zdrowia.

Ile wynosi dobowe zapotrzebowanie na jod?

  • niemowlaki do 6. miesiąca życia: 110 µg
  • niemowlaki od 6. miesiąca życia do 12. miesiąca życia: 130 µg
  • dzieci od 1. roku życia do 6. roku życia: 90 µg
  • dzieci od 7. roku życia do 9. roku życia: 100 µg
  • dzieci od 10. roku życia do 12. roku życia: 120 µg
  • dzieci od 13. roku życia do 18. roku życia: 150 µg
  • dorosłe kobiety: 150 µg
  • dorośli mężczyźni: 150 µg
  • kobiety w ciąży: 220-250 µg
  • kobiety karmiące piersią: 290 µg
tata rozmawia z synem

Czy warto suplementować jod?

Podstawą dostarczania jodu do organizmu powinna być odpowiednia dieta. Czasami warto pomyśleć o suplementacji. Szczególnie dotyczy to kobiet w ciąży i pań, które karmią piersią.

Wszystko powinno być jednak robione rozsądnie. Najlepiej wykonaj odpowiednie badania, aby dowiedzieć się, czy masz niedobory jodu. Jeśli tak, to lekarz najprawdopodobniej zaleci Ci zmianę diety i suplementy.

Jeżeli go posłuchasz i wprowadzisz odpowiednie roszady, to poziom tego składnika mineralnego niedługo wróci do normy.

konsultacja z lekarzem

Czy cateringi dietetyczne zawierają stosownie dużo jodu?

“Misją” profesjonalnych podmiotów z tej branży jest oferowanie zestawów pudełkowych, które są bogate w rozmaite minerały i witaminy. Czyli wykwalifikowany dietetyk uwzględnia jod, ale jednocześnie nie zapomina o innych istotnych elementach.

Porządna dieta jest bowiem nie tylko smaczna, ale także właściwie zbilansowana, co wpływa na zdrowie. Jak masz np. niedobory jodu, to możesz oczywiście liczyć na indywidualnie rozpisany i przygotowany catering dietetyczny. Po to, aby jak najszybciej uporać się z tym kłopotem.

osoba jedząca śniadanie

Co nie powinno znaleźć się w dietach pudełkowych?

Wybierając Zdrowy Catering masz pewność, że będziesz jeść tylko odpowiednie produkty. Wiemy, co musi znaleźć się w zestawach pudełkowych, a czego nie powinno tam być.

Nie tylko pod kątem zdrowotnym, czy walorów smakowych. Także pod względem przyswajalności witamin i składników mineralnych. To istotne.

Wszystko tak układamy, aby jedzenie było zdrowe i smaczne, a organizm w pełni korzystał ze wszystkich witamin i składników mineralnych. W tym właśnie m.in. z jodu!

osoba na zakupach

Jod – Podsumowanie

Jod jest niezbędnym pierwiastkiem do prawidłowego funkcjonowania. Dobrze wpływa na zdrowie, sprawność fizyczną i umysłową. Gdzie znajduje się najwięcej jodu w organizmie? W tarczycy.

Jod jest kluczowym składnikiem pod względem produkcji hormonów tarczycy i jej prawidłowego działania. Przyczynia się do właściwej pracy układu nerwowego, mięśni, nerek i serca. Jod ma też właściwości antyoksydacyjne i dobrze działa na mózg.

W czym jest najwięcej jodu? W rybach morskich (np. dorsz i halibut). Inne źródła tego pierwiastka to: owoce morza, glony, mleko, przetwory mleczne, czy żółtka jaj.

Przewlekły niedobór jodu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem pęcherzykowej postaci raka tarczycy. Brak tego pierwiastka źle wpływa na działanie mózgu. Trzeba się także liczyć z niedoczynnością tarczycy. O jodzie nie mogą zapominać kobiety w ciąży i karmiące matki! Aby nie dopuścić do poronienia, czy niedorozwoju umysłowego u dziecka.

Jeśli jod będzie “przedawkowany” w wyniku niewłaściwej suplementacji, to mogą wystąpić takie objawy, jak: wstrząs, odwodnienie i kłopoty ze strony układu pokarmowego. Długotrwałe nadmiary skutkują np. nadczynnością gruczołu tarczowego, zapaleniem spojówek i metalicznym posmakiem w ustach.

Jeśli chodzi o dorosłych, to dobowe zapotrzebowanie na jod wynosi 150 µg. Ta wartość jest prawie dwukrotnie większa (290 µg) w przypadku kobiet karmiących piersią.

O suplementacji szczególnie muszą pomyśleć panie w ciąży i kobiety karmiące piersią. Nie powinno się jednak zażywać suplementów bez konsultacji z lekarzem i wykonania badań.

Zdrowy Catering to podmiot dbający o to, aby zestawy pudełkowe były zdrowe i smaczne. Poza tym zależy nam, aby organizm mógł w pełni korzystać z dostarczanych mu witamin i minerałów. Oczywiście, w trakcie rozpisywania diet uwzględniamy m.in. jod!

Autor: Redakcja ZdrowyCatering. Artykuł sprawdzony przez dietetyka.

Inne ciekawe wpisy:

dieta 2500 kcal

Dieta 2500 kcal

Wiele mówi się o niskoenergetycznych dietach odchudzających, a odpowiednio zbilansowane

dieta wątrobowa

Dieta wątrobowa

Wątroba pełni wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka, dlatego należy

dieta 1800 kcal

Dieta 1800 kcal

Dieta 1800 kcal to sposób żywienia, który uwzględnia dokładnie taką

dieta na cholesterol, dieta cholesterolowa

Dieta na cholesterol

Dieta na obniżenie cholesterolu to plan dietetyczny, który skutecznie utrzymuje